Sherobod tumani hududidagi Qizilolma qishlog‘idan Surxon davlat qoʻriqxonasi hududida joylashgan “Zarautsoy qoyatosh suratlari” ning qoʻriqlanma hududigacha 4 kmlik nosoz yo‘l ta’miri mahalliy va xorijiy sayyohlar tashrifi uchun mahalliy tadbirkor Janayev Bahrom tomonidan amalga oshirilmoqda.

🏕 Hozirgi kunda ushbu hududda ziyorat va ekologik turizmni tashkil qilish uchun zarur infratuzilmani yaratishga investorlarni jalb qilish choralari koʻrilib, investorlar tomonidan ushbu hududda yengil konstruktsiyali jihozlardan turizm infratuzilma (oʻtov lagerlari majmuasi, ekouylar majmuasi hamda chodirli lagerlar va boshqalar) obyektlarini tashkil etish yuzasidan takliflar bildirilmoqda. Kelgusida Surxon davlat qoʻriqxonasi qoʻriqlanma hududida Zarautsoy ekoturizm maskani bunyod etilishi rejalashtirilgan.

28-iyul kuni O‘zbekiston Respublikasi Turizm va madaniy meros vazirligi binosida “Milliy PR-markazi” DUK direktori D.M. Samandarova va “ECM Spectrum” kompaniyasi direktori S.R. Alimov o‘rtasida memorandum imzolandi.

Memorandum doirasida O‘zbekiston Respublikasi hududida turizm, logistika, transport infratuzilmasini rivojlantirish, bosh rejalashtirish asosida sayyohlik hududlarini rivojlantirishga qaratilgan qo‘shma loyihalarni, shuningdek, hududdagi madaniy meros obyektlarini redevelopment (qayta ta’mirlash) va zamonaviy foydalanishga moslashtirish bo‘yicha loyihalarni amalga oshirish nazarda tutilgan.

So‘nggi yillarda ECM Spectrum O‘zbekistonning turizm sohasidagi rivojlanishini katta ishtiyoq bilan kuzatib bormoqda. Turistlar oqimining ortishi, mamlakat iqtisodiyotining jadal rivojlanish sur’atlari va boshqa ijobiy omillar ECM Spectrum kompaniyasining O‘zbekiston Hukumati tomonidan sayyohlarga qulay shart-sharoitlar yaratish sohasida amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli ishlarda ishtirok etishga intilishiga ta’sir qildi.

ECM Spectrum ko‘p yillik xalqaro tajribani inobatga olgan holda O‘zbekistonning turizm sohasidagi rivojlanishini katta ishtiyoq bilan kuzatmoqda. 

Ma’lumot uchun: ECM Spectrum – Berlinda ofisiga ega bo‘lgan Yevropa injiniring kompaniyasi bo‘lib, u Germaniya, Sharqiy Yevropa, Markaziy Osiyo va bir qator MDH davlatlarida xalqaro darajadagi xizmatlar ko‘rsatib, sanoat, infratuzilma va ko‘chmas mulk sohasida zamonaviy loyihalarni amalga oshirishda ishtirok etadi.

Uchrashuv ishtirokchilarining hamkorligi mamlakatimizning turizm sohasi va madaniy merosini rivojlantirishga samarali ta’sir ko‘rsatadi.

Betakror yurtimiz o‘zining tarixiy, madaniy meros ob’ektlari, go‘zal tabiati va iqlimi bilan hamisha sayyohlarni jalb etib keladi.

So‘nggi yillarda mamlakatimizda turizm sohasini rivojlantirish, uni iqtisodiyotning strategik sektoriga aylantirish, hali to‘la foydalanilmagan sayyohlik salohiyati imkoniyatlaridan keng foydalanish borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda.  

Ushbu yo‘nalishdagi sa’y-harakatlarni jadallashtirish borasida Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev tomonidan qator yig‘ilishlar o‘tkazilayotgani, sohaning huquqiy asoslarini mustahkamlashga qaratilgan hujjatlar qabul qilinib, dolzarb vazifalar belgilab berilayotgani alohida ahamiyatga ega.  

Jumladan, shu yil 30 aprelda qabul qilingan “Ichki turizm xizmatlarini diversifikatsiya qilishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Prezident qarorida ichki turizm xizmatlarini diversifikatsiya qilish va hajmini keskin ko‘paytirish, fuqarolarni mamlakatimizning turizm salohiyati bilan tanishtirish uchun zarur shart-sharoitlar yaratish, taqdim etilayotgan turizm xizmatlari sifatini yaxshilash va jahon bozorlarida raqobatbardoshligini oshirish, turizm sohasida faoliyat yuritayotgan tadbirkorlik sub’ektlari uchun qo‘shimcha imkoniyatlar yaratishga qaratilgan qator vazifalar o‘z aksini topgan. Xususan, “O‘zbekiston bo‘ylab sayohat qil!” dasturi doirasida ko‘plab maqsad-vazifalar belgilab berildi.  

Mazkur qarorga ko‘ra, 2022 yildan boshlab iyul oyida “Yoshlar turizmi oyligi”, 2023 yildan boshlab esa yanvar oyining birinchi dekadasi va mart oyining uchinchi dekadasida “Yoshlar turizmi haftaligi” o‘tkaziladi. Ta’kidlash joizki, ushbu sa’y-harakatlar ichki turizmni rivojlantirish hamda yoshlarning mazmunli sayohatlarini tashkil etish, ularni yurtimizning turistik manzillari va imkoniyatlari bilan yaqindan tanishtirishda muhim ahamiyat kasb etadi.  

Bu borada belgilangan vazifalarga ko‘ra, “Yoshlar turizmi oyligi” va “Yoshlar turizmi haftaligi” doirasida o‘quvchi, talaba va yoshlarning sayohat guruhlari maxsus jihozlangan xizmat avtomobillarida ichki ishlar organlari hamrohligida tashiladi. Buning xarajatlari esa Ichki ishlar vazirligi Maxsus byudjetdan tashqari jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan amalga oshiriladi. 

“Yoshlar turizmi oyligi” doirasida Yoshlar turizmi qurultoyi tashkil etilib, respublikaning har bir hududidan 50 nafar iqtidorli, ijtimoiy himoyaga muhtoj, shu jumladan, nogironligi bo‘lgan hamda “Yoshlar daftari”ga kiritilgan o‘quvchi, talaba va yoshlar jalb qilinadi. Kitobxonlik kunlari, milliy va etnosport turlari bo‘yicha sport musobaqalari hamda madaniy-ko‘ngilochar tadbirlar tashkil etiladi.

Shuningdek, yoshlarga o‘rnak ko‘rsatadigan sportchilar va murabbiylar hamda san’at va madaniyat, ilm-fan va biznes sohalarining namoyondalari ishtirokida mahorat darslari o‘tkaziladi, ijodiy muloqotlar uyushtiriladi, yoshlar uchun biznesni tashkil qilish, hunarmandchilik mahsulotlarini tayyorlash bo‘yicha davra suhbatlari tashkil etiladi. 

Qayd etish joizki, ayni yoz pallasida, o‘quvchi va talaba yoshlarning ta’til davrida “Yoshlar turizmi oyligi” muntazam tashkil etilishi yoshlarning yozgi dam olishini mazmunli o‘tkazishga zamin bo‘ladi. Shuning barobarida ularni mamlakatimizning so‘lim manzillariga, tarixiy obidalariga sayohatlarini uyushtirishda ayni muddaodir. 

Ushbu oylik yurtimiz yoshlarini birlashtirishga hamda ularning yurt manzillari, sayyohlik maskanlari haqida keng tushuncha va boy taassurotlarga ega bo‘lishlariga xizmat qiladi. Yurtimiz go‘zalliklaridan bahramand bo‘lish, ajdodlarimiz merosi bo‘lmish tarixiy maskanlar uzra sayohat qilish o‘g‘il-qizlarimizning ona Vatanga mehr-muhabbat va sadoqat ruhida ulg‘ayishida muhim omildir. 

O‘zbekiston bo‘ylab sayohat qiling va yurtimiz betakrorligidan, boy o‘tmishi, tarixi va bugunidan bahramand bo‘ling! 

В аэропорту Ташкента заработала зона Wi-Fi для посетителей и пассажиров. Подключение предоставляется по выбору — за плату либо бесплатно с просмотром рекламы:

Аэропорт Ташкента запустил сеть Wi-Fi для пассажиров и гостей, сообщила пресс-служба Uzbekistan Airports.

Сигнал сети целиком покрывает залы вылета и прилёта в международном терминале. Установка оборудования и прокладка каналов проводилась совместно с «Узбектелеком», отмечается в сообщении.

Для подключения посетителям аэропорта нужно в списке доступных сетей Wi-Fi выбрать #TASAirportUzcloud.

В браузере откроется страница авторизации с предложением ввести номер мобильного телефона. На указанный номер придёт SMS с кодом подтверждения.

После этого система предложит на выбор платный или бесплатный доступ к интернету:

• если пользователь выберет бесплатный вариант, доступ будет предоставлен после просмотра трёх коротких рекламных роликов;
• при выборе платного варианта система предложит несколько опций тарифных платов на выбор, после оплаты пользователь получит безлимитный доступ к интернету на определённый срок.

Ранее Spot писал, что в аэропорту Ташкента заработала услуга Fast Track — быстрое прохождение регистрации, таможенного и паспортного контроля.

Dasturga muvofiq yurtimizning qator viloyatlariga, xususan, Buxoro, Xorazm viloyatlari va Toshkent shahriga tashriflar o'rin olgan.

O'zbekiston Respublikasi Turizm va madaniy meros vazirligi tashabbusiga binoan Ozarbayjon Respublikasi Davlat turizm agentligi bilan hamkorlik ikki davlat o'rtasidagi turizm, madaniyat sohalaridagi hamkorlikni yanada rivojlantirish maqsadida ikki mamlakatning mashhur rassom va fotograflardan iborat guruhlari ijodiy safarlari tashkil etildi.

Dasturga muvofiq yurtimizning qator viloyatlariga, xususan, Buxoro, Xorazm viloyatlari va Toshkent shahriga tashriflar o'rin olgan. 19-20 iyun kunlari Buxoroda bo'lgan ozarbayjonlik blogger va fotograflar dasturidan Buxorodagi Ismoil Somoniy, Chashmai Ayub, Bahouddin Naqshband ziyoratgohi, Bolo hovuz va eski shahar qismidagi madaniy meros ob'ektlarini suratga olish joy olgan.

Tayyorlangan materiallar Ozarbayjon mediasida e'lon qilib boriladi

Пойтахтимизда сўлим гўшалар сони яна биттага кўпайди. Афросиёб кўчасида “Космонавтлар сайилгоҳи” барпо этилди. У ерда ички ишлар органларининг китобхон оиласи тасвирланган ҳайкал ўрнатилди.
Ушбу ёдгорлик мажмуасининг очилиш маросими бўлиб ўтди. Унда ички ишлар органлари ходимлари, Республика Маънавият ва маърифат маркази раҳбари Минҳожиддин Ҳожиматов, Қорақалпоғистон халқ шоири, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими Рустам Мусурмон, Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Миллий кутубхонаси директори ўринбосари Насиба Холдорова ва бошқалар қатнашди. 

Мазкур ижод намунаси Ўзбекистон Бадиий академиясининг истеъдодли ҳайкалтарошлари томонидан ишланган.

Д.Маматова, ЎзА

Davlat statistika qoʻmitasi maʼlumotlariga koʻra, 2022-yilning 1-choragida Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining xorijga safar maqsadlari:

qarindoshlarni yoʻqlash — 525,1 ming kishi 

dam olish — 138,6 ming kishi 

oʻqish maqsadida — 40,2 ming kishi

davolanish — 9,5 ming kishi 

xizmat yuzasidan — 3 ming 

10 февралдан эса Саудия Арабистонига ҳар куни 2 тадан, Рамазон ойи давомида эса ҳар куни 3 тадан авиа қатнов йўлга қўйилади.

Бу ҳақда Ўзбекистон мусулмонлари идораси маълум қилди.
 

Anʼanaviy tarzda oʻtkaziluvchi “Tashkent Travel Mart 2022” tadbirini Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri oʻrinbosari - Turizm va madaniy meros vaziri Aziz Abduhakimov va Isroil Turizm vaziri Yoyel Razvozov ochib berdi.

Tadbir Turizm va madaniy meros vazirligi qoʻllab-quvvatlashi ostida Oʻzbekiston Xususiy Sayyohlik Tashkilotlari Uyushmasi (XSTU) tomonidan Yevropa Ittifoqining “ Switch Asia” loyihasi, USAIDning tadbirkorlik va biznes muhitini rivojlantirishga oid loyihasi, Oʻzbekiston Respublikasining Germaniya Federativ Respublikasidagi elchixonasi, “ ACTED” va Xalqaro Moliya Korporatsiyasi (IFC) koʻmagida tashkil etildi.

B2B formatidagi “ Tashkent Travel Mart 2022” xalqaro sayyohlik koʻrgazmasi tarmoqlararo muloqotni kengaytirish va yangi sharoitlarda bozorni rivojlantirishning maqbul yechimlari va yoʻllarini ishlab chiqish uchun ixtisoslashtirilgan turistik maydonchadir. B2B formati, yaʼni “biznes uchun biznes”, koʻrgazmada ixtisoslashgan tashkilotlarga biznes imkoniyatlarini kengaytirish, oʻz biznesini yuritishdagi koʻplab muammolarni hal etish, turizm xizmatlarini taklif etish imkonini beradi.

Taʼkidlash joizki, joriy yilda koʻrgazmada Oʻzbekiston va butunjahon sayyohlik tashkilotlarining eng faol vakillari ishtirok etdi. Bular 10 dan ortiq davlatlarning turoperatorlar, sayyohlik agentliklari, mehmonxonalar, banklar, onlayn xizmatlar, sugʻurta kompaniyalaridan iborat 90 dan ortiq xorijiy kompaniyalaridir. Ular orasida Germaniya, Chexiya, Estoniya, BAA, Qozogʻiston, Qirgʻiziston, Tojikiston va Oʻzbekistondan sayyohlik sohasi vakillari bor.

Mamlakatimizning turizm sohasida mavjud samarali “yashil” texnologiyalardan foydalanish jahonda tobora tanilib borayotgan SBT turizmini ommalashtirish xalqaro miqyosda turizm sanoati salohiyatini oshirishda muhim omil boʻlyapti. Shu maqsadda “Tashkent Travel Mart 2022” koʻrgazmasi Zero Sarbon Fair yetakchiligida oʻtkazilyapti.

Tadbir doirasida turizm sohasi mutaxassislari nafaqat qiziqarli muammolarni muhokama qilish, balki dolzarb savollarga javob topish imkoniga ega boʻldilar. Shuningdek, potensial mijozlar va yangi hamkorlar bilan samarali uchrashuvlar oʻtkazilib, kelgusida hamkorlik toʻgʻrisida shartnomalar tuzildi va memorandumlar imzolandi, deb xabar beradi Turizm va madaniy meros vazirligi matbuot xizmati.

Maʼlumot uchun: “Tashkent Travel Mart 2022” asoschisi 1998-yilda tashkil etilgan Oʻzbekiston Xususiy Sayyohlik Tashkilotlari Uyushmasi (OʼzXSTU) boʻlib, Oʻzbekistonda turizm sohasida faoliyat yurituvchi eng yirik va eng qadimgi nodavlat, notijorat tashkilot hisoblanadi. OʼzXSTU ilgʻor xorijiy tajriba asosida turizm sohasida innovatsiyalarni joriy etishga intiladi. 200dan ortiq turoperatorlar, mehmonxona biznesi va mehmon uylari, xostellar, turizm biznesi sohasidagi dasturiy taʼminot vakillarini birlashtirgan.

Zomin tumani “Duoba” qishloq fuqarolar yigʼini hududida zarur infratuzilmalarni barpo etish, oilaviy mehmon uylari faoliyatini va qoʼshimcha turizm xizmatlarini yoʼlga qoʼyish hamda mahalliy aholini turizm sohasidagi tadbirkorlikka keng jalb etish maqsadida “Duoba” qishlogʼida “Turizm qishlogʼi” tashkil etiladi. 

– Zomin tumani hududida Turizm qishlogʼini tashkil etishdan maqsad hududning turizm salohiyatini yanada rivojlantirish, sohada qoʼshimcha xizmatlarni joriy qilish orqali aholini ish bilan taʼminlash,turistlar oqimini yanada koʼpaytirish, turistlarni hududning madaniy meʼroslari hamda qadriyatlari bilan tanishtirish, sayyohlarga qulay shart-sharoitlar yaratish, hududda zamonaviy va milliy turizm infratuzilmasining izchil rivojlanishini taʼminlash, mehmonxona va transport xizmatlari turlarini kengaytirish, sifatini yaxshilash hamda mazkur sohada faoliyat yuritish istagida boʼlgan tadbirkorlik subʼektlariga koʼmaklashish, ichki turizmni faollashtirishdan iborat -dedi Jizzax viloyati turizmni rivojlantirish hududiy boshqarmasi boshligʼi Sh.Аbdimurodov.

Zomin tumanidagi "Duoba" turizm qishlogʼi rejasiga koʼra, bu yerda bir qator dam olish maskanlari, turistlar uchun yangi namoyish obьektlari, maxalliy aholi tomonidan tayyorlangan milliy taomlar markazlari, milliy hunarmandchilik va etnoturizm namunalari, eng asosiysi, xalq tabobati, yaʼni asalarichilik markazlari joriy qilinishi koʼzda tutilgan. 

Maʼlumot oʼrnida eslatib oʼtish joizki, Oʼzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019 yil 13 avgustdagi PF-5781-sonli Farmoniga muvofiq 2020 yildan boshlab «Turizm mahallasi», «Turizm qishlogʼi» yoki «Turizm ovuli» maqomi berilgan fuqarolar yigʼinlari «Obod qishloq» va «Obod mahalla» davlat dasturlariga birinchi navbatda kiritiladi.

Зомин деганда кўпчиликнинг кўз ўнгига арча ва бошқа дарахтлар билан қопланган тоғлар, салқин ҳамда тоза ҳаво, ям-яшил табиат келади. Дам олиш кунларида Kun.uz мухбирлари Зоминда бўлиб, унинг диққатга сазовор табиатини кадрларга муҳрлади.
 

Мамлакатимизда ўтказилаётган оммавий қабуллар ва очиқ мулоқотларда юртдошларимиз ўзларининг ижтимоий ҳаёти билан боғлиқ муаммоларини ўртага ташлаётган бир пайтда айрим жонкуяр фуқаролар теварак-атрофни муҳофаза қилиш, ўсимлик дунёсини асраб-авайлаб, экологик барқарорликни сақлаш каби умуммиллий масалалар ҳақида фикрлашга чорлаётгани эътиборга моликдир.

Жумладан, жорий йил 11-16 июнь кунлари Республика Ишчи гуруҳининг Сурхондарё вилоятида ўтказган оммавий сайёр қабулида Бойсун туманидаги Юқори Мачай маҳалласида яшовчи Камол Муродов Мачай ўрмон бўлими ҳудудида чорва моллари боқилиши ва тоғдаги дов-дарахтлар кесилаётганини ташвиш билан билдириб, унинг олдини олиш таклифини илгари сурган эди.

Табиат жонкуярининг мазкур мурожаатини Сурхондарё вилоят экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бошқармаси, Миллий гвардиянинг Сурхондарё вилояти бўйича бошқармаси ходимлари Ўзбекистон Республикаси “Ўсимлик дунёсини муҳофаза қилиш ва ундан фойдаланиш тўғрисида”ги, “Ўрмон тўғрисида”ги қонунларига мувофиқ атрофлича ўрганди. Бойсун давлат ўрмон хўжалигининг Мачай ўрмон бўлимига қарашли 5-айланма 17-кварталида тегишли таҳлил ва назорат тадбирларини амалга оширди.

Маълум бўлишича, Бойсун давлат ўрмон хўжалиги ходимларининг ҳудудда ҳар йили баҳорги ва кузги тафтиш ўтказиши белгиланган. Бироқ, ўрмон хўжалигининг 5-айланма 17 кварталида мазкур иш амалга оширилмай, ўз вазифасига совуққонлик билан қаралган. Масъулият унутилган. Бунинг оқибатида ҳудудда Зарафшон арчаси, бодом, заранг каби ноёб дарахтлар ноқонуний кесилиб, тегишли рухсатномасиз майда шохли моллар тоғнинг хушманзара табиат қўйнида боқиб келинган.

Ўрганишлар чоғида мурожаатчининг ҳақ экани ва ўсимлик дунёсига йирик миқдорда зарар етказилгани аниқланди. Мутахассисларнинг амалдаги тартибга кўра ҳисоб-китоби бўйича зарар миқдори 193 миллион 200 минг сўмни ташкил этди.

Табиат фидойисининг мурожаати ҳар тарафлама ўрганилгач, тўпланган ҳужжатлар айбдорларнинг жавобгарлик масаласини ҳал этиш ва етказилган зарарни ундириш учун вилоят прокуратурасига тақдим этилди.

Холмўмин Маматрайимов, ЎзА

https://uza.uz/uz/posts/boysunlik-tabiat-zhonkuyari-osimlik-dunyosiga-tazhovuzni-sayyor-qabulda-fosh-etdi_391463

Fanlar Аkademiyasi Milliy arxeologiya markazi va Buxoro viloyati madaniy meros boshqarmasi mutaxassislari tomonidan tuzilgan guruh tomonidan Kogon tumanining choʼl hududida, mahalliy aholi vakillari koʼrsatgan 4 ta qadimgi gʼor qoldiqlari koʼzdan kechirildi.

Gʼorlar choʼl zonasida yantoq oʼsgan qum tagidagi, sargʼish rangli ohaktoshlar qatlami ostidagi pastlikka kirib ketgan. Gʼorlarning kirish qismi qumlar va oʼpirilgan toshlar bilan koʼmilib, tashqi koʼrinishidan, oddiy yoʼlovchilar uchun deyarli bilinmaydi. Ular bir biridan yuzlab metr masofalanib, qandaydir tizim va bogʼlanishi aniqlanmadi.

Gʼorlarning nima maqsadda qurilganligini bilish uchun bizni olib kelgan mahalliy yurtdoshimiz bilan ichiga kirish uchun gʼorlarning eng yirigi tanlab olindi. Gʼorning ichki qismi qum va oʼpirilgan toshlar bilan bosilganligi sababli egilib, bukilib, asta sekin, toʼliq qorongʼulikda yoritish jihozlari yordamida 80-100 metr masofa va 10-15 metr pastlikka tushildi. Gʼorning ayrim joylari juda tor, ayrim joylari keng, ayrim joylaridan boshqa tomonga ketgan qoʼshimcha yoʼnalishlar ochilgan. 

Gʼorning geologik qatlamlari asosan ohaktoshdan iborat boʼlganligi sababli, gʼor oʼrta asrlar davrida (XII-XIII) mahalliy konchilar tarafidan qazilib yer ostki zahiralaridan juda keng koʼlamda foydalangan hamda ganch qurilish materialining xomashyosi olinganligi aniqlandi. 

Tarixiy manbalarga koʼra, Buxoro shahrining shimoliy-sharqiy tomonlarida qadimiy yuqori sifatdagi ganch konlari mavjudligi, oʼrta asrlarda qurilgan hozirda saqlanib qolgan tarixiy binolarning qurilishida shu konlardan keltirilgan ganch materialidan keng foydalanganligi yozib qoldirilgan. Konlardan keltirilgan dagʼal ganchlar qoʼl mehnati yordamida ezilib, pishirtirilgan va tarixiy binolarni qurishda obi gʼishtlar orasidagi angaf qorishmasiga qoʼshilgan hamda masjidlarning ichki qismini ganchkorlik sanʼati yordamida bezash ishlarida ishlatilgan. 

Gʼorning kengroq qismlarida oʼrta asrlar (XII-XIII asrlar)ga tegishli sopol qoldiqlari, asosan katta va kichikroq suv saqlanadigan koʼzalar boʼlaklari, shuningdek, qoʼylar va tuyalar suyaklari topildi. Bu topilmalar gʼorlar ichida odamlar yashaganligi, qanaqadir mehnat faoliyati bilan shugʼullanganligidan dalolat beradi. 
Bundan tashqari, Buxoro–Qarshi avtomobilь trassasining 193 km masofasi chekkasida yana bir gʼor ichida tabiiy shishasimon geologik xomashyo koʼrinishidagi materiallar mavjudligi ham aniqlandi. Ushbu material shishaga oʼxshash boʼlib, yorugʼlikni yaxshi oʼtkazadi hamda oʼrta asrlar davri arxitekturasida keng ishlatilgan.

Soʼngi oʼrta asrlar davrida ushbu hududdagi gʼorlardan choʼponlik faoliyatini olib borgan mahalliy aholi dam olish va qor-yomgʼirlardan saqlanish maqsadida boshpana sifatida foydalangan. Shuningdek, dushmanlar bostirib kelgan paytlarida yashirinish va oʼz jonini saqlash uchun ham foydalanilgan degan taxminlar ham mavjud.

Hozirda, mazkur tarixiy gʼorlarni belgilangan tartibda moddiy madaniy meros obʼektlarining Milliy roʼyxatiga kiritish va davlat muhofazasiga olish boʼyicha ishlar olib borilmoqda.
Buxoroda choʼl hududidan qadimgi tarixiy gʼorlar topildi

2022 yil 15 iyunь kuni Fanlar Аkademiyasi Milliy arxeologiya markazi va Buxoro viloyati madaniy meros boshqarmasi mutaxassislari tomonidan tuzilgan guruh tomonidan Kogon tumanining choʼl hududida, mahalliy aholi vakillari koʼrsatgan 4 ta qadimgi gʼor qoldiqlari koʼzdan kechirildi.

Gʼorlar choʼl zonasida yantoq oʼsgan qum tagidagi, sargʼish rangli ohaktoshlar qatlami ostidagi pastlikka kirib ketgan. Gʼorlarning kirish qismi qumlar va oʼpirilgan toshlar bilan koʼmilib, tashqi koʼrinishidan, oddiy yoʼlovchilar uchun deyarli bilinmaydi. Ular bir biridan yuzlab metr masofalanib, qandaydir tizim va bogʼlanishi aniqlanmadi.

Gʼorlarning nima maqsadda qurilganligini bilish uchun bizni olib kelgan mahalliy yurtdoshimiz bilan ichiga kirish uchun gʼorlarning eng yirigi tanlab olindi. Gʼorning ichki qismi qum va oʼpirilgan toshlar bilan bosilganligi sababli egilib, bukilib, asta sekin, toʼliq qorongʼulikda yoritish jihozlari yordamida 80-100 metr masofa va 10-15 metr pastlikka tushildi. Gʼorning ayrim joylari juda tor, ayrim joylari keng, ayrim joylaridan boshqa tomonga ketgan qoʼshimcha yoʼnalishlar ochilgan. 

Gʼorning geologik qatlamlari asosan ohaktoshdan iborat boʼlganligi sababli, gʼor oʼrta asrlar davrida (XII-XIII) mahalliy konchilar tarafidan qazilib yer ostki zahiralaridan juda keng koʼlamda foydalangan hamda ganch qurilish materialining xomashyosi olinganligi aniqlandi. 

Tarixiy manbalarga koʼra, Buxoro shahrining shimoliy-sharqiy tomonlarida qadimiy yuqori sifatdagi ganch konlari mavjudligi, oʼrta asrlarda qurilgan hozirda saqlanib qolgan tarixiy binolarning qurilishida shu konlardan keltirilgan ganch materialidan keng foydalanganligi yozib qoldirilgan. Konlardan keltirilgan dagʼal ganchlar qoʼl mehnati yordamida ezilib, pishirtirilgan va tarixiy binolarni qurishda obi gʼishtlar orasidagi angaf qorishmasiga qoʼshilgan hamda masjidlarning ichki qismini ganchkorlik sanʼati yordamida bezash ishlarida ishlatilgan. 

Gʼorning kengroq qismlarida oʼrta asrlar (XII-XIII asrlar)ga tegishli sopol qoldiqlari, asosan katta va kichikroq suv saqlanadigan koʼzalar boʼlaklari, shuningdek, qoʼylar va tuyalar suyaklari topildi. Bu topilmalar gʼorlar ichida odamlar yashaganligi, qanaqadir mehnat faoliyati bilan shugʼullanganligidan dalolat beradi. 
Bundan tashqari, Buxoro–Qarshi avtomobilь trassasining 193 km masofasi chekkasida yana bir gʼor ichida tabiiy shishasimon geologik xomashyo koʼrinishidagi materiallar mavjudligi ham aniqlandi. Ushbu material shishaga oʼxshash boʼlib, yorugʼlikni yaxshi oʼtkazadi hamda oʼrta asrlar davri arxitekturasida keng ishlatilgan.

Soʼngi oʼrta asrlar davrida ushbu hududdagi gʼorlardan choʼponlik faoliyatini olib borgan mahalliy aholi dam olish va qor-yomgʼirlardan saqlanish maqsadida boshpana sifatida foydalangan. Shuningdek, dushmanlar bostirib kelgan paytlarida yashirinish va oʼz jonini saqlash uchun ham foydalanilgan degan taxminlar ham mavjud.

Hozirda, mazkur tarixiy gʼorlarni belgilangan tartibda moddiy madaniy meros obʼektlarining Milliy roʼyxatiga kiritish va davlat muhofazasiga olish boʼyicha ishlar olib borilmoqda.

Qashqadaryo viloyat turizmni rivojlantirish hududiy boshqarmasining sa’y harakati bilan Shahrisabz tumanining G‘ilon qishlog‘i hududidan oqib o‘tuvchi Oqdaryo daryosining 6 kilometrlik qismida “Eko Rafting Tour” MCHJ tomonidan “Rafting ekstremal turizm” loyihasi amalga oshirilmoqda.

bugungi kunda hududda sayyohlar uchun avtoturargoh va kempinglar, 7x15 metr o‘lchamdagi basseyn, 7x35 metr o‘lchamdagi baliqxona va 3 ta sanitariya-gigiyena shoxobchasi qurilishi yakunlanmoqda.

Qashqadaryo vohasi turizmida yilning eng yirik loyihalaridan biri, deya e’tirof etilayotgan ushbu rafting maskani joriy yil iyun oyida to‘liq ishga tushirilishi ko‘zda tutilgan.

Loyiha hayotga tatbiq etilgach, 15-20 ta doimiy va 35-40 ta mavsumiy yangi ish o‘rni yaratiladi.

Surxondaryo viloyati O‘zbekistonning tarixiy maskanlar, qadamjolarga boy hududlaridan hisoblanadi.

Viloyatga tashrif buyurgan turistlar Al-Hakim at-Termiziy maqbarasi, Qoratepa buddizm ibodatxonalar markazi, Fayoztepa buddaviylik monastiri, Abu Iso Termiziy maqbarasi, Zarautsoy qoyatosh suratlari, Xo‘jaikon tuz g‘ori, Teshiktosh g‘ori, Darband chegara istehkomi va “TEMIR DARVOZA” yodgorligi, Xo‘jamayxona ziyoratgohi, Tangisar kanoni, Xo‘ja g‘ur-g‘ur ota (Yer osti Everesti – yer yuzining eng chuqur g‘ori), Xo‘jaqo‘chqor ota anomalik zonasi, Omonxona ziyoratgohi, Jarqo‘rg‘on minorasi, Said otaliq madrasasi, Xoja Alouddin Attor maqbarasi, Xo‘jaipok ziyoratgohi, Sangardak sharsharasi, Ekoturizm maskani va boshqa shu kabi tarixiy joylarga sayohat qilish imkoniga ega bo‘lishadi. Bu esa turistlarga tarix sahifalarida yashirinib yotgan yangi, qiziqarli ma’lumotlarga ega bo‘lish imkonini beradi.

Masalan, Qoratepadagi dastlabki buddaviy ibodat in­shootlari milodiy I asrda quri­la boshlangan. Bu esa Eski Termizning shimoli-sharqiy qismida joylashgan Qoratepa buddizm ibodatxonalar markaziga tashrif buyurgan turistlarni uzoq o‘tmishga yetaklaydi.

Al-Hakim at-Termiziy maqbarasi, albatta, hech bir turistni befarq qoldirmaydi. Surxondaryoning mashhur islom obidalaridan biri bo‘lgan bu maqbara nafaqat at-Termiziy shaxsi, balki o‘sha davr haqida ham hikoya qiladi.

Turistlarni befarq qoldirmaydigan maskanlardan yanab biri shak-shubhasiz Zarautsoy qoyatosh suratlaridir. Manbalarga ko‘ra, Zarautsoy darasida joylashgan Zarautkamar g‘oridan mezolit, neolit va keyingi davrlarga mansub chizma tarzida kontur va soya uslubida qizil angob (oxra) bilan chizilgan 200 dan ortiq rasmlar topilgan. Bu fakt esa turistlarning mazkur hududda ancha qimmatli tarixiy ma’lumotlarga ega bo‘lishlarini anglatadi.

Darband chegara istehkomi va “TEMIR DARVOZA” yodgorligi tarixi miloddan avvalgi II asr o‘talariga borib taqaladi. Qadimgi manbalarning guvohlik berishicha, Boysun tog‘ining Oqqutol dovonida joylashgan Darband mudofaa istehkomi milloddan avvalgi II asrning 4-choragida qurilgan. Ayni damda mazkur hududda turistlarni ichki devorlari ham mavjud bo‘lgan, old, ya’ni g‘arbiy tarafi harbiy va bojxona inshootlarining qonun qoidalariga mos ravishda qurilgan, devorlari yo‘nilgan toshlar va xom g‘ishtlardan tiklangan qadimiy inshoot kutmoqda. O‘zbek davlatchiligi tarixining yorqin sahifalarining birini tashkil etadigan Darband mudofaa istehkomi sizu bizga tarixning eng qimmatli zarvaraqlarini ochishi shubhasiz.

Xo‘jamayxona ziyoratgohi tog‘ yon bag‘rida joylashgan bo‘lib, mazkur hududga tashrif buyurgan turistlar ziyoratgohning uch aka-uka bilan bog‘liq qiziqarli tarixidan boxabar bo‘lishadi. Shuningdek, turistlar mavsumiy may, iyun, iyul va avgust oylarida g‘ordan chiqayotgan shifobaxsh suv uchun kelishadi. Ushbu hudud mavsumda  ziyoratchilarning dam olish maskaniga aylanadi.

Vohaning Sayrob qishlog‘ida ikki tup ko‘hna chinor bor. Ularning tanasidagi katta kovakdan ilgari askarlar qarorgohi, 1920-yilda qishloq kengashi idorasi, 1932–1934-yillarda kutubxona, 1936-yilda qishloq savdo do‘koni, maktab, choyxona, sartaroshxona sifatida foydalanilgan. Hozir esa uning ichida mo‘jazgina muzey tashkil etilgan. Chinor tabiiy yodgorlik sifatida muhofazaga olingan. Yana bir e’tiborli jihati, mazkur chinorlar ostida asrlar davomida jilolanib oqib turgan buloq va undagi qora tusli baliqlarni boshqa joyda uchratmaysiz. Buloq suvi oqib chiqadigan tuynuklar bo‘lsa-da, yuzlab baliqlarning birortasi bu yerni tark etmagan. Boysunliklar ushbu azim chinorlar ostida buyuk shoir va davlat arbobi Zahiriddin Muhammad Bobur dam olgani haqida faxrlanib gapirishadi.

Surxondaryoda ko‘pchilik bilmaydigan, ammo o‘ta muhim obyekt hisoblangan Tangisar kanoni tabiat zonasi joylashgan. Mazkur hudud o‘rta asrlarda muhim strategik joy hisoblangan, chunki u ko‘plab savdo karvonlari va qo‘shinlari uchun tranzit vazifasini bajargan. Bu Buxoro, Samarqand va Chochdan Baqtriya va Hindistonga, Hindiston va Baqtriyadan Markaziy Osiyo shaharlariga qaytishning eng qisqa yo‘li edi.

Surxondaryoda O‘zbekistonning “Yer osti Everesti” yoxud dunyoda eng chuqur g‘ori nomiga da’vogar Xo‘ja g‘ur-g‘ur ota g‘ori ham bor. Bugungi kunda Gruziyadagi Kruber g‘ori eng chuqur g‘or hisoblanadi – 7,208 fut. Biroq “Dark Star” – “Qorong‘i yulduz” (Boysun ahli uni azaldan Xo‘ja G‘urg‘ur ota deb ataydi) undan bu nomni tortib olishga asosiy da’vogardir. Rossiya, Italiya va Isroil speleologlaridan iborat  31 kishilik xalqaro ekspeditsiya jamoasi o‘z texnik imkoniyatlaridan kelib chiqib, "Yer osti Everesti"ning tubiga 1 kilometrgacha kirib bora olgan. Tadqiqotchilar g‘orning tubi, aslida, 2,650 metrdan iboratligini ta’kidlashadi. Bu esa Gruziyadagi Kruberdan 500 metrga chuqurroq deganidir.

Yuqoridagi ma’lumotlar Surxondaryo bag‘rida “yashirinib yotgan” sir-sinoatlarning kichik bir sahifasi, xolos. Vohaning diqqatga sazovor joylari haqida istagancha yozish, fikr bildirish mumkin.

Eng yaxshisi, bu hududga tashrif buyurib, biz qayd etgan qadamjolar va boshqa tarixiy maskanlarni o‘z ko‘zingiz bilan ko‘ring. Bu sizga bevosita voha bag‘rida tarixga sayohat qilish va o‘zingiz uchun qimmatli ma’lumotlarga hamda unutilmas taassurotlarga ega bo‘lish imkonini yaratadi.

Mehribonu To'lqinova tayyorladi

Қаерда бўлсангиз, саломат бўлинг,
Қандай бўлсангиз ҳам бўлинг илойим!
Хижронлар, армонлар, айрилиқлардан,
Асраб юрса бўлди Сизни Худойим!

Беҳос оғримасин тану-жонингиз,
Ошиқлар қолмасин изларингиздан.
Яхшилар суратин изласин мудом,
Меҳр томиб турган кўзларингиздан!

Осуда тонгларга шукрона айтиб,
Қуёш нурин ёйсин йўлларингизга!
Яратган беҳисоб куч ато этсин,
Дуолар тўкилган қўлларингизга!

Омонат дунёда омонатмиз, рост.
Гоҳо яшамоқдан сабримиз тўлди.
Кетар чоғимизда битта бўлса ҳам,
Кимдир чин юракдан йиғласа бўлди!..

https://t.me/qishloq_turizmi

Sherobod tumani hududidagi Qizilolma qishlog‘idan Surxon davlat qoʻriqxonasi hududida joylashgan “Zarautsoy qoyatosh suratlari” ning qoʻriqlanma hududigacha 4 kmlik nosoz yo‘l ta’miri mahalliy va xorijiy sayyohlar tashrifi uchun mahalliy tadbirkor tomonidan amalga oshirilmoqda.

Hozirgi kunda ushbu hududda ziyorat va ekologik turizmni tashkil qilish uchun zarur infratuzilmani yaratishga investorlarni jalb qilish choralari koʻrilib, investorlar tomonidan ushbu hududda yengil konstruktsiyali jihozlardan turizm infratuzilma (oʻtov lagerlari majmuasi, ekouylar majmuasi hamda chodirli lagerlar va boshqalar) obyektlarini tashkil etish yuzasidan takliflar bildirilmoqda. Kelgusida Surxon davlat qoʻriqxonasi qoʻriqlanma hududida Zarautsoy ekoturizm maskani bunyod etilishi rejalashtirilgan.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 30-apreldagi “Ichki turizm xizmatlarini diverfikatsiya qilishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-232-sonli qarorining 1-ilovasi 25-bandiga binoan,
- hududlarda turizm axborot markazlarini tashkil etish; 
- mamlakatdagi axborot markazlarini turizm salohiyatini namoyish etuvchi targ‘ibot materiallari bilan ta’minlash;
- targ‘ibotga doir barcha choralarni amalga oshirish vazifasi belgilangan.
       Shuni ko‘zda tutgan holda,  bosh boshqarma tomonidan Andijonning sayyohlar ko‘p tashrif buyuradigan qator obyektlari, xususan, Andijon temir yo‘l vokzali axborot markazi mamlakatimiz va viloyat turizm salohiyatini targ‘ib qiluvchi bir qator targ‘ibot materiallari bilan  ta’minlandi.

“Toshkent City” istirohat bog‘i amfiteatrida ochiq osmon ostidagi “Muhabbat favvorasi” nomli teatrlashtirilgan tomosha namoyish etiladi.

Tomoshabinlar 20 dan ortiq aktyorlar ishtirokidagi teatrlashtirilgan tomosha va maxsus effektli spektaklni kutishmoqda.

Premyera 9-sentabr kuni soat 20:00 da bo'lib o'tadi.

Kirish narxi: 15 000 so'm.
Uch yoshgacha bo'lgan bolalar bepul.

Стоимость входа: 15 000 сумов.
Детям до трех лет бесплатно.